تاثیر خلوص و ترکیب مواد مخدر با مواد دیگر در میزان مجازات

تاثیر بررسی خلوص مواد ، در میزان مجازات متهمین به خرید ، فروش ، حمل و ... مواد مخدر

با توجه به اینکه مجازات بر اساس میزان مواد مخدر کشف شده تعیین می شود ، یکی از نکات مبهم در مباحث مواد مخدر « لزوم یا عدم لزوم تعیین خلوص مواد مخدر » می باشد ؛ عده ای عقیده دارند باید هنگام رسیدگی به این پرونده ها ، درصد خلوص مواد مخدر تعیین شود و گروهی دیگر خلاف این نظر را عمل می کنند و بیان می دارند که بدون توجه به خلوص ، صرفا باید به میزان ماده مخدری که کشف شده است توجه نمود .

1) بررسی مفهوم خلوص در مواد مخدر :

1-1) از نظر فنی ، مقدار گرم ماده خالص در 100 گرم ماده  را ، درصد و درجه ی خلوص می گویند ، مثلا اگر شخصی به ظن حمل هروئین دستگیر شود و 100 گرم ماده ای شبیه هروئین از او کشف شود ، با بررسی ها ی آزمایشگاهی مشخص شود که صرفا 30 گرم هروئین بوده است و مابقی مواد دیگری است که با آن ترکیب شده است ؛ می توان گفت که خلوص هروئین در ماده کشف شده 30 درصد می باشد .

1-2) در مواردی هروئین را با شیر خشک مخلوط می کنند که به آن « اختلاط فیزیکی » و در مواردی مواد مخدر را با مواد شیمایی دیگری ترکیب می نمایند که به آن « اختلاط شیمیایی » می گویند .

2) برخی از دادگاهها و نویسندگان به دلایل ذیل با بررسی خلوص موافق نیستند و صدق عرفی نوع مواد را کافی می دانند :

1-2) بررسی خلوص باعث طولانی شدن روند دادرسی و تحمیل هزینه بر دولت می شود و مصلحت جامعه ايجاب مي‌كند كه مواد مخدر را تعيين خلوص ننموده و معيار را همان مواد ناخالص محاسبه كنيم تا كساني كه به نوعي مرتكب جرائم مواد مخدر مي‌شوند به اشد مجازات محكوم شوند ؛ خصوصا اینکه درصد بالای مرگ و میر ناشی از مواد مخدر ناشی از ناخالصی مواد است .

2-2) اگر مقنن مواد خالص را در نظر داشت حتماَ تصريح مي‌كرد همان طور كه تصويب‌نامه راجع به فهرست مواد مخدر مصوب
2/5/1385 هيأت وزيران در خصوص كوكائين اعلام مي‌دارد ، جايي كه در مواد مكشوفه ميزان كوكائين بيش از يك در هزار باشد در حكم كوكائين خالص مي‌باشد و يا در خصوص مرفين مي‌گويد جايي كه استحصالات ناشي از ترياك حاوي حداقل 20 درصد مرفين باشند در حكم مرفين مي‌باشند.

3-2) اكثر متهمان خود اقرار مي‌كنند كه مثلاَ هروئين به مقدار... فروخته‌ام ، پس همين اقرار متهم كفايت مي‌كند و تكليف از ما رفع شده و ما هروئين را خالص فرض مي‌كنيم و او را بر همين اساس مجازات مي‌نماييم.

3 ) نتیجه گیری

هرچند که دبیر کمیسون حقوقی قضایی مجمع تشخیص مصلحت نظام در پاسخ به استسفاریه ، در مورخ 28/5/1381 بیان نموده است که « هروئین و سایر مواد مخدر در این قانون ولو آنکه مخلوط با مواد دیگری باشد از نظر مجازات خالص محسوب می شود » اما به دلایل ذیل از نظر حقوق کیفری بهتر است که خلوص مواد توسط دادگاهها برای اعمال مجازات لحاظ شود :

اولا ؛ پاسخ دبیر کمیسون ، یه مصوبه قانونی نیست و به تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام نرسیده است .

ثانیا ؛ در بخش نامه مورخ 31/6/1386 قوه قضائیه تذکر داده شده است که اگر متهم مدعی مخلوط بودن آن با مواد خارجی ( موادی غیر از ماده مخدری که موضوع جرم است ) شود یا دلایل و قرائنی بر اختلاط مواد با مواد خارجی باشد در این صورت به لحاظ ضرورت حفظ دما ( خون و جان متهمین ) میزان مواد خارجی مخلوط تعیین و از وزن مواد مخدر مکشوفه کسر و نسبت به باقیمانده رسیدگی و تعیین مجازات شود .

خداوند داناترین است

ناصر نصیری فیروز وکیل پایه یک دادگستری